شكل 1
انواع کوکي ها• کوکي هاي موقت : هنگامي که در حال بازديد از وب سايتي هستيد ، اين کوکي ها ساخته و مورد استفاده واقع مي شوند. به محض اينکه از مرورگر خارج شويد اين کوکي ها از بين خواهند رفت. در واقع اين کوکي ها به صورت موقت در در RAM قرار مي گيرند.• کوکي هاي ماندگار : کوکي هايي که تاريخ انقضاي خاصي دارند. بدين صورت که با سر زدن به وب سايت خاصي ، آن کوکي ساخته و تا فرا رسيدن تاريخ انقضاي آنها ، در هارد کامپيوتر شما باقي مي مانند. اين کوکي ها ، اطلاعات شخصي شما را که شامل پاسخگويي شما به سوالات مرتبط با آن سايت مي باشد را نگهداري مي کنند.
نحوه برخورد با کوکي
بعضي افراد ، به کوکي لقب «برادر بزرگ» داده اند. وآن را به عنوان جاسوس مي پندارند ( اصطلاح برادر بزرگ ، يعني کسي يا چيزي که همواره ودر هرکجا مراقب اعمال و رفتار شما مي باشد ). و دليلش اين است که اينجور افراد ، در حال انجام فعاليت هاي محرمانه در اينترنت هستند و دوست ندارند که کسي سر از کار آنها در بياورد. در صورتيکه بايد بدانيم که کوکي ها ، فقط آنچه را که شما در قبال پرسش ها پاسخ مي گوييد ، ذخيره مي کنند؛ آنها نه ويروس هستند که فعاليت هاي مخرب انجام مي دهند و نه داده هاي محرمانه شما را به سرقت مي برند. برعکس کوکي ها موجودات کوچک دوست داشتني هستند!با اين حال هر زمان که بخواهيد مي توانيد کوکي ها را بصورت دستي و تک تک و يا کلا حذف نماييد.
حذف کوکيمي توان كوكي هاي سيستم را از مسير زير حذف نمود. ( به شكل 2 توجه نماييد. )پنجره اينترنت اکسپلورر - - > Tools - - > Internet Options - - > Delete Cookies
شكل 2
طراحان وب سايت در هنگام برنامه نويسي روي کوکي ها موارد زير را در نظر مي گيرند:
1- حداقل اطلاعات محرمانه را از کاربران دريافت و ذخيره کنند.
2- اطلاعات موجود در کوکي ها را رمزنگاري کنند تا در صورت سرقت ، غير قابل فهم باشد. ( شكل 3 )
شكل 3 : فايل txt محتواي يک کوکي بصورت رمزنگاري شده مثال هايي از موارد استفاده از کوکي1- در سيستم سفارش آنلاين تجارت الکترونيک ؛ جهت نگهداري موقت يا دائم اطلاعات شخصي وارده شده کاربران. به عنوان مثال سبد خريد 2- ثبت نام در سايت هاي انجمني ؛ جهت ذخيره نام کاربري و کلمه عبور شما. استفاده از کوکي جهت جلوگيري از وارد کردن مکرر و مجدد اين اطلاعات در هنگام بازديدهاي متناوب اشخاص از سايت. حتما ديده ايد که بعضي سايت ها هشدار مي دهند که قبل از ثبت نام ، چنانچه تنظيم کوکي شما غير فعال باشد ، اول آنها را فعال بعد ثبت نام نماييد.3- رد گيري وب سايت ها و گرفتن آمار تعداد کاربران آنلاين. براي وب مسترهاي اينگونه سايت ها ، مهم است که بصورت دقيق بدانند که به عنوان مثال آيا 50 نفر از سايت آنها ديدن کرده است يا فقط يک نفر 50 بار با refresh ، از سايت بازديد کرده است.4- وب سايت هاي تجاري و يا بعضي ميل سرورها ، به کاربران نشان مي دهد که آخرين بار در چه تاريخي به سايت وصل شده اند. تا در صورتيکه فرد ديگري با اکانت آنها وصل شده است آنها را مطلع کند.5- سايت هاي خبري ، با اولين ورود شما به يک سايت خبري ، که از کوکي بهره برده باشد، و انتخاب يک موضوع دلخواه در آن سايت ، کوکي ماندگاري در هارد شما ساخته خواهد شد. تا از اين به بعد سايت ، شما را مستقيم به موضوع مورد علاقه شما مي برد. Cache Serverمفهوم Cache و کارCache سرورCache سرور يکي از سرورهايISP ها مي باشد. کار آن گرفتن اطلاعات درخواستي کاربران و ذخيره سازي اين داده ها در قسمتي از فضاي هارد ديسک سرور يا در شبکه ISP مي باشد. با اين عمل درخواست هاي مکرر بعدي کاربران ، سريعتر وبدون نياز به دستيابي به شبکه جهاني اينترنت انجام مي گيرد.Cache فضايي از ديسک مي باشد که با ويژگي هايي که دارد ، محتويات آن مرتبا در حال تغيير مي باشد. اهميت Cache امروزه در وب سايت هاي اينترنتي بخاطر راه حل هايي است که باعث افزايش کارايي ( performance ) وهمچنين قابليت گسترش پذيري و توسعه يک وب سايت اينترنتي مي باشد.
اهداف و دلايل عمده استفاده از Cache سرورکاهش بار ترافيکي : بدليل اينکه هر درخواستي براي هر صفحه اي تنها يکبار توسط سرور پاسخ داده مي شود ، ترافيک کاهش مي يابد.
کاهش تاخير : از آنجايي که Cache سرورها ، در محل نزديکتري به کلاينت قرار دارند ( يعني در ISP ها ) ، بنابراين زمان کمتري براي پاسخ گويي به کلاينت صرف مي شود ، نسبت به زمانيکه کلاينت مجبور باشد از وب سرور درخواست بازديد صفحه را داشته باشد. که در اين صورت نيازي نيست که درخواست هاي آينده ، از همان وب سرور اصلي پاسخ داده شود.اين دو ويژگي cache مجموعا باعث مي شود تا اطلاعات مکرر از اينترنت دريافت نشود و در مجموع باعث کارايي بيشتر و بهتر بازديد از سايت مي شود. زيرا سرعت دسترسي کاربران به منابع اينترنتي افزايش مي يابد و بازديد کنندگان يک سايت در مدت زمان کوتاهتري محتويات يک سايت را بازديد کنند. و از طرف ديگر باعث مي شود که پهناي باند محدود ISP با گرفتن اطلاعات و درخواست هاي تکراري گرفته و اشغال نشود. ودر نتيجه باعث کم شدن مصرف پهناي باند و کاهش هزينه ها و ترافيک شبکه شود. چرا مهندسان اينترنت تصميم گرفتند مفهومcaching را پياده سازي نمايند؟براي پاسخ به اين سوال ، بهتر است ابتدا دلايل غير قابل تحمل شدن يک سايت را بر شماريم.1- سرعت هاي پايين خطوط مخابراتي در اکثر نقاط جهان
2- افزايش زمان پاسخگويي به درخواست هاي کاربران ، بدليل افزايش تعداد درخواست هاي رسيده به يک وب سايت.
3- بکارگيري فايل هايي با حجم بالايي از اطلاعات نظير تصاوير حجيم و با کيفيت بالا ، فايل هاي صوتي ، فلش هاي گرافيکي
4- خطاهاي پيش بيني نشده در وب سايت ها ، بدليل استفاده از نرم افزارهاي جديد و نا آشنايي با سرويس هاي مورد استفاده
5- بروز موارد نا خواسته نظير هک شدن سايت و...اولين و دومين مورد يکي از مهمترين عواملي مي باشد که مهندسين اينترنت و شبکه را وادار به استفاده از سيستم کش کرده است. Cache چگونه کار مي کند؟Cache سرورها از روش هاي مختلفي براي پاسخگويي به درخواست هاي کاربران استفاده مي کنند. برخي از اين روش ها به قواعد موجود در پروتکل هاي HTTP 1.0 و HTTP 1.1 تعيين مي شوند و برخي توسط مديرانCache سرورها وبرخي توسط کاربران سيستم ( browser cache ).کش سخت افزاري نظير Cache Force ، مسلما از کش هاي نرم افزاري ، عملکرد بهتري دارند. وISP ها با توجه به باري که به شبکه آنها وارد مي شود و تعداد کاربران ، از کش سخت افزاري و يا از کش هاي نرم افزاري استفاده مي کنند. بهترين نرم افزارها مورد استفاده cache سرورها ، براي عمل caching:ISA 2000/2004 Server • تحت سيستم عامل ويندوز
• Squid تحت سيستم عامل لينوکس
• CacheXpress تحت سيستم عامل لينوکس و ويندوز روش هاي caching1- Caching در برنامه مرورگر کلاينت ( Internet Explorer )در اين روش caching ، ذخيره سازي داده ها بصورت فردي و براي يک کلاينت بکار مي رود. در اين روش خود کاربر تنظيماتي را در IE ويندوز خود انجام مي دهد. تا در مرتبه دوم مشاهده يک سايت ذخيره سازي صورت گرفته باشد و صفحه سريعتر از بار اول مشاهده شود.اما براي حذف داده هاي ذخيره شده ( offline files ) و رهايي از cache از مسير زير اقدام نماييد.Tools منوي - - > Internet Option - - > General tab - - > Delete all offline contents - - > OKو براي حذف History از مسير زير اقدام نماييد.Tools منوي - - > Internet Option - - > General tab - - > Clear History - - > Yesمي توانيد cookie ها را ازمسير زير حذف كنيد.Tools منوي - - > Internet Option - - > General tab - - > Delete Cookies - - > OK 2- Caching در cache سروردر اين روش ، cache در شبکه محلي ( ISP ) واقع مي شود. کاربري به قصد ديدن سايتي به اينترنت وصل مي شود. Cache سرور ، اين درخواست را بررسي مي کند. چنانچه صفحه درخواستي درcache سرور ذخيره شده باشد ، براي کاربر ارسال مي شود، ولي چنانچه صفحه در cache موجود نبود ، ISP اين درخواست را به وب سرور اصلي ارسال مي کند. بعد از دريافت پاسخ ، آن پاسخ ( که تقاضاي ديدن يک سايت است ) را به کاربر ارسال مي کند. ونسخه اي از آن را در cache خود براي تقاضاهاي مکرر بعدي ( ديدن همان سايت ) براي کاربران ديگر ، نگه داري مي کند ، تا بلافاصله در صورت درخواست ، براي آنان ارسال کند.
Cache سرورهاي ISP ، بايد از لحاظ فيزيکي داراي فضاي ذخيره سازي بزرگي باشند با توان پردازشي بسيار بالا. توصيه هايي براي طراحان سايت ها و مديران شبکه
1- صفحاتي را که تغييرات زيادي نمي کنند با تعيين زمان انقضاي طولاني صفحات ، آنها را در cache ذخيره کنيد.
2- از ايجاد تغييرات بي مورد ، حتي الامکان جلوگيري کنيد.
3- با نجام تغييرات کل سايت را دوباره آپلود نکنيد ، بلکه فقط فايل هايي که تغيير کرده اند را آپلود کنيد.
4- استفاده از کوکي ها را به حداقل برسانيد ودر مواقع لزوم استفاده کنيد. زيرا کوکي ها با کش مشکل دارند.
5- از SSL حتي المقدور کم استفاده کنيد وآن را فقط در صفحات خاص که اطلاعات امني دارند تعريف کنيد. زيرا صفحات رمز گذاري شده در کش استفاده نمي شوند.
